“Chính sách đất đai phải phù hợp kinh tế thị trường”

Hoàn thiện chính sách đất đai phù hợp với thể chế kinh tế thị trường định

hướng xã hội chủ nghĩa là mục đích của

Hội thảo

quy định về giá đất trong dự án

Luật Đất đai (sửa đổi), do Thường trực Ủy ban thẩm tra Dự án Luật đất đai (sửa

đổi), tổ chức ngày 7/9, tại Hà Nội.

Các chuyên gia trên lĩnh vực đất đai đã trình bày những tham luận nhằm làm

sáng tỏ những vấn đề cốt yếu như Thực hiện các quy định của

Luật đất đai 2003

về

giá đất và định giá đất; Giá đất – Sự hình thành, biện pháp quản lý phù hợp và

cơ chế điều tiết trong thị trường; Các yếu tố ảnh hưởng đến giá đất, nguyên tắc

và phương pháp định giá đất-Những vấn đề cần hoàn thiện trong Luật Đất đai 2003;

Những tích cực, hạn chế của cơ chế xây dựng khung giá đất, bảng giá đất và xác

định giá đất cụ thể hiện hành; kiến nghị quy định về giá đất và Nhà nước quyết

định giá đất trong Luật đất đai (sửa đổi); Cơ chế xây dựng giá đất hiện hành và

tính khả thi…

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Nguyễn Văn Giàu nhấn mạnh rằng trong quá

trình sửa đổi Luật Đất đai lần này, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến tài

chính đất đai, giá đất có ý nghĩa nghĩa hết sức quan trọng cho công tác quản lý

và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai ở Việt Nam trong thời gian tới. Kết quả

thảo luận của Hội thảo sẽ cung cấp những lý luận và thực tiễn cho việc tiếp tục

hoàn thiện chính sách đất đai phù hợp với thể chế kinh tế thị trường, định hướng

xã hội chủ nghĩa.

Các đại biểu đều cho rằng, trong những năm qua, cùng với cơ chế chính sách về

phát triển kinh tế nói chung, cơ chế chính sách quản lý, sử dụng đất đai ngày

càng được hoàn thiện thể chế hóa được các chủ trương đường lối của Đảng, phù hợp

với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Luật Đất đai năm

2003 đã tạo nên nhiều đổi mới quan trọng, trong đó trọng tâm là hoàn chỉnh bốn

công cụ quản lý đất đai bao gồm pháp luật, quy hoạch, tài chính và hành chính

cho phù hợp với cơ chế thị trường trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Đặc biệt, với các quy định cho hộ gia đình, cá nhân được thực hiện quyền chuyển

đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, thế chấp, tặng cho, bảo

lãnh và góp vốn bằng quyền sử dụng đất; tổ chức kinh tế trong nước được Nhà nước

giao đất cho thuê đất hoặc tổ chức kinh tế nước ngoài được Nhà nước cho thuê đất

được thực hiện quyền chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thế chấp, bảo lãnh

và góp vốn bằng quyền sử dụng đất đã từng bước phát huy được nguồn lực đất đai.

Giá trị quyền sử dụng đất đai đã trở thành nguồn lực tài chính để đầu tư phát

triển sản xuất.

Việc thừa nhận về mặt pháp lý các giao dịch về đất đai góp phần hình thành và

phát triển thị trường bất động sản góp phần tạo lập đồng bộ cơ chế thị trường

định hướng xã hội chủ nghĩa. Chính sách về giá đất thời gian qua đã liên tục

được điều chỉnh, hoàn thiện theo hướng tiếp cận cơ chế thị trường, góp phần tạo

chuyển biến tích cực trong công tác quản lý đất đai, từng bước phát huy nguồn

lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và là cơ sở để từng bước giải

quyết tốt hơn quyền lợi của người có đất bị thu hồi, đồng thời góp phần hạn chế

tham nhũng trong quản lý, sử dụng đất.

Những đổi mới về chính sách đất đai đã tạo động lực quan trọng thúc đẩy phát

triển kinh tế-xã hội, nguồn thu từ đất tăng đều qua các năm (năm 2005 đạt gần

18.000 tỷ đồng; năm 2006 đạt gần 21.000 tỷ đồng; năm 2007 đạt gần 37.000 tỷ

đồng; năm 2008 đạt hơn 40.000 tỷ đồng; năm 2009 đạt gần 47.000 tỷ đồng; năm 2010

đạt 67.000 tỷ đồng).

Thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng với mục tiêu phấn đấu đến năm

2020, Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại, chính sách

về đất đai cần được nhìn nhận đánh giá, hoạch định đáp ứng yêu cầu phát triển

kinh tế-xã hội trong 10 năm tới và những năm tiếp theo. Mặt khác, qua quá trình

tổng kết thi hành Luật Đất đai cũng cho thấy những hạn chế đặc biệt là những vấn

đề về tài chính đất đai, giá đất. Cụ thể là khung giá các loại đất được quy định

theo ba vùng là giá dành cho đồng bằng, giá dành cho trung du và giá dành cho

miền núi có biên độ quá rộng và chậm được điều chỉnh.

Vì vậy, khi sử dụng khung giá làm căn cứ cho các địa phương ban hành bảng giá

đất hàng năm của địa phương chưa sát giá thị trường; có sự chênh lệch giá đất

của từng loại đất giữa các vùng, giữa các địa phương trong vùng. Giá đất trong

bảng giá đất do Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh ban hành vẫn thấp hơn nhiều so với giá

chuyển nhượng thực tế trên thị trường trong điều kiện bình thường, có địa phương

chỉ bằng khoảng 30-60% so với giá thị trường. Trong khi đó, việc xác định giá

đất cụ thể sát với giá chuyển nhượng thực tế trên thị trường để tính thu tiền sử

dụng đất, tiền thuê đất, tính bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện còn

hạn chế.

Do có quy định ban hành và công bố Bảng giá đất vào ngày 1/1 hàng năm mà giá đất

và mức giá năm sau thường cao hơn năm trước, nên người có đất bị thu hồi có tâm

lý chờ đợi thời điểm công bố bảng giá mới, nên đã gây khó khăn trong việc bồi

thường, giải phóng mặt bằng. Còn có sự chênh lệch lớn về giá đất tại

các khu vực giáp ranh giữa các địa phương, trong khi các quy định của pháp

luật về đất đai hiện hành lại chưa giải quyết được tình trạng này.

Cùng ngày, tại Hà Nội, Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội tổ chức Phiên

họp mở rộng để thẩm tra sơ bộ dự án Luật Đất đai (sửa đổi).

Theo báo cáo của Ban soạn thảo, sau gần mười năm thi hành, Luật Đất đai năm

2003 đã đạt được những kết quả tích cực, chính sách, pháp luật đất đai từng bước

được hoàn thiện, quỹ đất được phân bổ khá hợp lý cho các mục đích sử dụng, đóng

góp tích cực cho phát triển kinh tế-xã hội, góp phần giữ vững ổn định chính trị,

bảo đảm an sinh xã hội.

Tuy nhiên, qua tổng kết tình hình thi hành Luật Đất đai năm 2003 còn một số

tồn tại, bất cập như pháp luật đất đai và các pháp luật khác có liên quan đến

đất đai còn thiếu đồng bộ, chồng chéo, mâu thuẫn, một số nội dung chưa rõ ràng,

chưa phù hợp; nguồn lực về đất đai chưa được khai thác và phát huy đầy đủ để trở

thành nguồn lực phục vụ đất nước; việc sử dụng đất ở nhiều nơi còn lãng phí,

hiệu quả thấp gây bức xúc trong xã hội; công tác quản lý Nhà nước về đất đai còn

hạn chế, bất cập. Do vậy, việc sửa đổi Luật Đất đai năm 2003 là cần thiết nhằm

giải quyết những tồn tại nói trên.

Mục đích của việc sửa đổi Luật Đất đai nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh

tế-xã hội trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa-hiện đại hóa đất nước, phát

triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế; khai

thác, sử dụng tiết kiệm và có hiệu quả, phát huy tối đa tiềm năng, nguồn lực đất

đai và phát triển kinh tế-xã hội; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước

về đất đai…./.

Văn Hào-Quỳnh Hoa (TTXVN)